ประเพณีไทยเดือนสิงหาคม: วันแม่แห่งชาติ ดอกมะลิ และประเพณีรับบัวบางพลี
สิงหาคมเป็นเดือนที่คนไทยระลึกถึงความกตัญญูสองระดับพร้อมกัน — ต่อแม่ผู้ให้ชีวิต และต่อแผ่นดินไทย วันที่ 12 สิงหาคมเป็นวันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งรัฐบาลกำหนดให้เป็นวันแม่แห่งชาติมาตั้งแต่ปี 2519 และในปลายเดือนนี้ยังมีประเพณีรับบัวบางพลีที่เป็น "ประเพณีหนึ่งเดียวในโลก" ตามคำของจังหวัดสมุทรปราการ ที่ภูเก็ตเดือนนี้เป็น Low Season แต่ก็ยังเต็มไปด้วยชีวิตชีวาในวัดและชุมชน
อัปเดตข้อมูล: 2026
วันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม — จากวันหมุนเวียนสู่วันตายตัว
ประวัติการกำหนดวันแม่แห่งชาติ
ก่อนปี พ.ศ. 2519 วันแม่ของไทยไม่ได้ตายตัว เคยใช้หลายวันสลับกัน ทั้งวันที่ 10 มีนาคม, 15 เมษายน และ 4 ตุลาคม จนกระทั่งปี พ.ศ. 2519 คณะกรรมการอำนวยการสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้กำหนดให้ วันที่ 12 สิงหาคม ซึ่งตรงกับวันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นวันแม่แห่งชาติอย่างเป็นทางการและถาวร
วันนี้ยังเป็น วันหยุดราชการ ประจำปีทุกปี และรัฐบาลจัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติทั่วประเทศ
ดอกมะลิ — ทำไมไม่ใช่ดอกกุหลาบ?
หลายคนสงสัยว่าทำไมวันแม่ไทยใช้ ดอกมะลิ แทนดอกกุหลาบแบบตะวันตก คำตอบอยู่ที่คุณสมบัติของดอกมะลิที่เปรียบเปรยกับความรักของแม่ได้อย่างลงตัว:
- สีขาวบริสุทธิ์ — ความรักของแม่ไม่มีเงื่อนไข ไม่มัวหมอง
- กลิ่นหอมไปไกล — ความดีของแม่ส่งผลถึงลูกหลานห่างไกล
- ออกดอกได้ตลอดปี — ความรักของแม่ไม่มีวันหยุด ไม่มีฤดูกาล
- ดอกเล็กแต่หอมแรง — ดุจแม่ผู้เล็กน้อยแต่มีพลังยิ่งใหญ่
ลูกหลานนำ พวงมาลัยดอกมะลิ ถวายแม่ หรือนำดอกมะลิมาร้อยสร้อย ในตลาดเช้าวันที่ 12 สิงหาคมจะเห็นแผงดอกมะลิขายดีผิดปกติ ราคามักสูงขึ้นวันเดียวแล้วกลับสู่ปกติ
กิจกรรมในวันแม่
ในโรงเรียน: นักเรียนทำบัตรอวยพร นำดอกมะลิฝากฝ่ายมาถวายแม่ที่โรงเรียนบางแห่งจัดพิธีไหว้แม่ในห้องเรียน เด็กเล็กมักร้องไห้กอดแม่บนเวที
ในวัด: วัดหลายแห่งจัดพิธีบำเพ็ญกุศลถวายพระพรในตอนเช้า ชาวบ้านแต่งกายสะอาดมาตักบาตร แล้วกลับบ้านรับประทานอาหารกับครอบครัว
ตามบ้าน: ลูกหลานที่อยู่ต่างจังหวัดหรือต่างประเทศจะโทรศัพท์หรือวิดีโอคอลหาแม่ วันนี้แอปส่งข้อความทุกแพลตฟอร์มจะเต็มไปด้วยรูปดอกมะลิ
ประเพณีรับบัวบางพลี — ประเพณีหนึ่งเดียวในโลก
ที่มาและตำนานชาวมอญ
ประเพณีรับบัว (หรือที่เรียกว่า "โยนบัว") จัดที่ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ ริมคลองสำโรง มีต้นกำเนิดจากชาวมอญที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานในบางพลี ตำนานเล่าว่า ชาวมอญจะล่องเรือมายังบ้านบางพลีพร้อมเครื่องดนตรีพื้นเมือง (ซอ ปี่ รำมะนา โหม่ง กรับ ฉิ่ง ฉาบ) ในคืนขึ้น 13 ค่ำ เดือน 11 ชาวไทยในบ้านบางพลีเตรียมข้าวปลาอาหารรอต้อนรับ พร้อมกับออกเก็บดอกบัวจากทุ่งนามาเตรียมไว้ให้ชาวมอญ
ต่อมาพัฒนาเป็นประเพณีการถวายดอกบัวแก่ หลวงพ่อโต พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ประดิษฐานในเรือแห่ ที่แล่นผ่านคลองสำโรง ชาวบ้านทั้งสองฝั่งคลองจะโยนดอกบัวใส่เรือเป็นพุทธบูชา
วันและสถานที่
ประเพณีรับบัวจัดในวัน ขึ้น 13–14 ค่ำ เดือน 11 (ก่อนออกพรรษา 2 วัน ตามจันทรคติ) ที่ คลองสำโรง บริเวณ วัดบางพลีใหญ่ใน ปี 2567 จัดระหว่างวันที่ 13–16 ตุลาคม 2567 ส่วนปี 2568 จัดงาน 9 วัน 9 คืน ระหว่าง 30 กันยายน – 8 ตุลาคม 2568
*(หมายเหตุ: วันจัดงานเปลี่ยนแปลงทุกปีตามปฏิทินจันทรคติ ตรวจสอบกับจังหวัดสมุทรปราการก่อนเดินทาง)*
พิธีการโยนบัว
ขบวนเรือแห่หลวงพ่อโตแล่นตามคลองสำโรง ชาวบ้านที่ยืนรอสองฝั่งคลองจะโยนดอกบัวหลวงใส่เรือ บรรยากาศสนุกสนาน เสียงดนตรีพื้นเมือง กลิ่นดอกบัว และศรัทธาในพุทธศาสนาผสมกันเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่มีที่อื่นในโลก
จังหวัดสมุทรปราการยืนยันว่าเป็น "ประเพณีหนึ่งเดียวในโลก แห่งเดียวในประเทศไทย" คลองสำโรงเองก็เป็นคลองเก่าแก่ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ยาวราว 80 กิโลเมตร เคยเป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญของชาวบางพลีในอดีต
ภูเก็ตเดือนสิงหาคม — Low Season แต่ชีวิตเต็มอยู่
สิงหาคมเป็น Low Season ของภูเก็ต แต่นักท่องเที่ยวที่มาช่วงนี้มักได้ประสบการณ์แบบที่ไม่มีตอน High Season คือ ภูเก็ตที่เป็นชีวิตจริง ตลาดเช้าในย่านเมืองเก่าจะเห็นพวงมาลัยดอกมะลิขายดี ร้านขนมจีนเปิดเช้าตรู่ บรรยากาศ วันแม่ 12 สิงหาคม ในชุมชนท้องถิ่นภูเก็ตอบอุ่นและจริงใจมากกว่าในภาพยนตร์
วัดฉลอง วัดพระทองภูเก็ต และวัดในย่านเมืองเก่าจัดพิธีทำบุญวันแม่ร่วมกับชาวบ้าน การเดินทางด้วยมอเตอร์ไซค์ช่วงนี้ต้องระมัดระวังฝน แต่ก็เป็นฤดูที่ราคาเช่าดีที่สุด
เช่ามอเตอร์ไซค์ช่วงวันแม่และ Low Season ภูเก็ต →
Key Takeaways เดือนสิงหาคม
| วัน | ชื่อ | วันที่ | วันหยุด |
|---|---|---|---|
| 12 สิงหาคม | วันแม่แห่งชาติ | ทุกปี 12 ส.ค. | ✅ หยุดราชการ |
| 12 สิงหาคม | วันเฉลิมพระชนมพรรษา ร.10 พระบรมราชชนนีพันปีหลวง | ทุกปี 12 ส.ค. | ✅ รวมกัน |
| ขึ้น 13–14 ค่ำ เดือน 11 | ประเพณีรับบัวบางพลี | ประมาณ ก.ย.–ต.ค. (ผันตามจันทรคติ) | — |
สัญลักษณ์วันแม่: ดอกมะลิ (ไม่ใช่ดอกกุหลาบ) — สีขาว กลิ่นหอม บริสุทธิ์ ออกดอกตลอดปี
